Przejdź do treści
Budowiusz.pl
Zaloguj się Załóż konto

Nadzór budowlany, samowola i kontrole

Co robi organ nadzoru budowlanego: kontrola budowy, wstrzymanie robót, legalizacja samowoli budowlanej i opłata legalizacyjna, nakaz rozbiórki, katastrofa budowlana. Do tego rola Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Inspekcji Pracy na budowie oraz tryb rozbiórek obiektów nieużytkowanych.

Blok materiału: Prawo budowlane i ustawy pokrewne. Zakres wyprowadzony z wykazu aktów prawnych: IARP poz. 1, 27, 28, 48. W tej dziedzinie mamy 67 pytań, każde z trzema wariantami odpowiedzi i jedną poprawną.

Budowiusz przykłada drewnianą łatę mierniczą do kamiennego muru, w drugiej ręce trzyma młot. U pasa ekierka i pion, w tle plac budowy ze świątynią, rusztowaniem i stosami ciosanych bloków. Napis: Kogo reprezentuje inspektor nadzoru inwestorskiego? Inwestora na budowie, kontrolując jakość i zgodność wykonywanych robót. Patrzy wykonawcy prosto w beton.

Co nie jest katastrofą budowlaną?

  1. A) Zniszczenie ściany nośnej budynku, które prowadzi do utraty stateczności konstrukcji
  2. B) Uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do naprawy lub wymiany, bez zagrożenia dla konstrukcji poprawna
  3. C) Zawalenie się dachu na skutek nadmiernego obciążenia śniegiem, powodujące uszkodzenie przegród zewnętrznych
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z definicją, katastrofą budowlaną jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów. Nie jest jednak katastrofą uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do naprawy lub wymiany. Pozostałe przypadki mogą stanowić katastrofę budowlaną. Wariant a i c opisują zniszczenia, które mogą być uznane za katastrofę budowlaną, natomiast wariant b wskazuje na uszkodzenie elementu, które nie spełnia kryteriów katastrofy.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 73 ust. 2

Co nie jest katastrofą budowlaną według ustawy Prawo budowlane?

  1. A) uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt, nadającego się do naprawy lub wymiany poprawna
  2. B) gwałtowne zniszczenie konstrukcyjnych elementów rusztowań, które wymaga natychmiastowej interwencji
  3. C) niezamierzone zniszczenie części obiektu budowlanego, które powoduje konieczność przeprowadzenia prac remontowych
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 73 ust. 2 pkt 1 wyłącza z definicji katastrofy budowlanej uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do naprawy lub wymiany. Natomiast gwałtowne zniszczenie elementów rusztowań oraz niezamierzone zniszczenie części obiektu budowlanego mieszczą się w definicji katastrofy budowlanej z art. 73 ust. 1.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 73 ust. 2 pkt 1

Co organ nadzoru budowlanego nakazuje w postanowieniu o wstrzymaniu budowy w przypadku stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi?

  1. A) Przedstawienie inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z dokumentacją techniczną i opisem stanu zaawansowania prac
  2. B) Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, zgodnie z projektem zagospodarowania działki lub terenu
  3. C) Niezwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu oraz usunięcie stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 48 ust. 2, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu oraz usunięcie stanu zagrożenia. Obowiązek przedstawienia inwentaryzacji może być nałożony w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust. 3), a doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego to decyzja nakazana w przypadku wykonywania robót pomimo wstrzymania (art. 50a pkt 2).

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 48 ust. 2

Co organ nadzoru budowlanego wydaje po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej w postępowaniu legalizacyjnym?

  1. A) Postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej
  2. B) Decyzję o nakazie rozbiórki
  3. C) Decyzję o legalizacji poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 49 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o legalizacji, która zatwierdza projekt budowlany albo projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz zezwala na wznowienie budowy, jeżeli budowa nie została zakończona. Postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej wydawane jest wcześniej, przed uiszczeniem opłaty, a decyzja o nakazie rozbiórki wydawana jest w przypadkach określonych w art. 49i.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 49 ust. 4

Czego nie uznaje się za katastrofę budowlaną?

  1. A) awarii instalacji poprawna
  2. B) gwałtownego zawalenia się części budynku
  3. C) zniszczenia konstrukcyjnych elementów rusztowań
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 73 ust. 2 wyłącza z pojęcia katastrofy budowlanej m.in. awarie instalacji, a także uszkodzenia elementów wbudowanych nadających się do naprawy oraz uszkodzenia urządzeń budowlanych. Dystraktory to przykłady zdarzeń, które mogą być zakwalifikowane jako katastrofa budowlana.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 73 ust. 2

Jaka jest maksymalna wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu bez wymaganego zgłoszenia?

  1. A) Stawka opłaty podlega pięciokrotnemu podwyższeniu, co wynika z art. 59i ust. 6.
  2. B) Stawka opłaty pozostaje w podstawowej wysokości, co wynika z art. 71a ust. 3.
  3. C) Stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu, co wynika z art. 71a ust. 3 w związku z art. 59f ust. 1. poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 71a ust. 3 stanowi, że do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Wariant z pięciokrotnym podwyższeniem dotyczy ponownego wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie (art. 59i ust. 6), a nie opłaty legalizacyjnej za zmianę sposobu użytkowania. Wariant z podstawową wysokością jest błędny, gdyż przepis przewiduje podwyższenie. Zatem poprawna jest odpowiedź a.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 71a ust. 3

Jaką opłatę ustala organ nadzoru budowlanego w postanowieniu po stwierdzeniu, że dokumenty legalizacyjne nie mają nieprawidłowości?

  1. A) karę z tytułu nielegalnego użytkowania
  2. B) opłatę za wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie
  3. C) opłatę legalizacyjną poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W przypadku stwierdzenia braku nieprawidłowości lub wykonania postanowienia o usunięciu nieprawidłowości organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Kara z tytułu nielegalnego użytkowania dotyczy użytkowania obiektu bez pozwolenia na użytkowanie lub skutecznego zawiadomienia, a opłata za wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie jest przewidziana.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 49 ust. 2a

Jaki jest skutek niewykonania obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym?

  1. A) Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu. poprawna
  2. B) Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o legalizacji z urzędu.
  3. C) Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej.
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W przypadku nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie, organ nadzoru budowlanego nie może wydać decyzji o legalizacji, ale przepisy nie przewidują wprost kary za nieprzedłożenie dokumentów w uproszczonym postępowaniu. Zgodnie z art. 49f i następnymi, jeśli nie zostaną spełnione warunki legalizacji, organ nakazuje rozbiórkę obiektu. Postanowienie o karze pieniężnej dotyczy nielegalnego użytkowania, a nie braku dokumentów. Decyzja o legalizacji z urzędu nie jest możliwa bez dokumentów.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 49f-49i

Jaki jest termin na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym?

  1. A) Nie krótszy niż 90 dni od dnia doręczenia postanowienia.
  2. B) Nie krótszy niż 60 dni od dnia doręczenia postanowienia. poprawna
  3. C) Nie krótszy niż 30 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 49g ust. 1 stanowi, że organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie niekrótszym niż 60 dni od dnia doręczenia postanowienia. Termin 30 dni pojawia się w innych przepisach, np. w art. 50 ust. 3 dotyczącym inwentaryzacji, ale nie w tym kontekście. Termin 90 dni nie jest przewidziany w tym przepisie.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 49g ust. 1

Jaki organ jest właściwy do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego?

  1. A) Starosta
  2. B) Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego
  3. C) Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z przepisami, kary z tytułu nielegalnego użytkowania wymierza organ nadzoru budowlanego, którym w pierwszej instancji jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Starosta nie jest organem nadzoru budowlanego, a wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego działa jako organ wyższego stopnia.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 59i ust. 4 w zw. z art. 80 ust. 2

Jaki organ sprawuje nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy?

  1. A) Minister właściwy do spraw pracy
  2. B) Prezes Rady Ministrów
  3. C) Sejm poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowa Inspekcja Pracy podlega Sejmowi, a nadzór nad nią w zakresie określonym w ustawie sprawuje Rada Ochrony Pracy. Prezes Rady Ministrów nie sprawuje nadzoru nad tą inspekcją, a minister właściwy do spraw pracy nie jest organem nadzoru nad Państwową Inspekcją Pracy.

Podstawa prawna: ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. 2024 poz. 1712), art. 2

Jakie czynności podejmuje organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie?

  1. A) poucza inwestora lub właściciela, że obiekt nie może być użytkowany bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub skutecznego zawiadomienia poprawna
  2. B) od razu wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania, bez uprzedniego pouczenia o konieczności zaprzestania użytkowania
  3. C) nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego, jeżeli użytkowanie odbywa się bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 59i ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, że w przypadku stwierdzenia użytkowania obiektu z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego najpierw poucza inwestora lub właściciela, że obiekt nie może być użytkowany bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub skutecznego zawiadomienia. Karę wymierza się dopiero po upływie 60 dni i gdy użytkowanie nie zostanie zaprzestane. Rozbiórka nie jest przewidziana w tym trybie.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 59i ust. 1

Jakie dokumenty należy przedłożyć w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym?

  1. A) Projekt budowlany, dziennik budowy oraz protokoły badań.
  2. B) Oświadczenie, geodezyjną inwentaryzację powykonawczą oraz ekspertyzę techniczną. poprawna
  3. C) Oświadczenie, projekt zagospodarowania działki oraz pozwolenie na budowę.
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 49g ust. 2 wymienia trzy dokumenty: oświadczenie (art. 32 ust. 4 pkt 2), geodezyjną inwentaryzację powykonawczą oraz ekspertyzę techniczną sporządzoną przez osobę z uprawnieniami budowlanymi. Wariant z projektem budowlanym, dziennikiem budowy i protokołami badań jest błędny, bo te dokumenty nie są wymagane w tym postępowaniu. Wariant z pozwoleniem na budowę jest błędny, bo w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym chodzi o budowę bez pozwolenia.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 49g ust. 2

Jakie dokumenty należy przedłożyć w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym?

  1. A) Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie oraz protokół kontroli przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego
  2. B) Projekt budowlany oraz dziennik budowy prowadzony w trakcie realizacji inwestycji
  3. C) Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza i ekspertyza techniczna poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z przepisem, do dokumentów legalizacyjnych w uproszczonym postępowaniu należą: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu oraz ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę z uprawnieniami budowlanymi. Pozostałe wymienione dokumenty nie są wymagane w tym postępowaniu.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 49g ust. 2

Kiedy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz?

  1. A) w razie każdej kontroli obiektu budowlanego, niezależnie od jej zakresu i przedmiotu, prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego
  2. B) w razie zgłoszenia przez uczestnika procesu budowlanego, w tym inwestora, projektanta, kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego, dotyczącego wadliwości wykonanych robót
  3. C) w razie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego mogą nałożyć obowiązek dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy powstanie uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu. Nie jest to możliwe przy każdej kontroli ani na żądanie uczestnika procesu budowlanego.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 81c ust. 2

Kiedy organ nadzoru budowlanego może wszcząć uproszczone postępowanie legalizacyjne?

  1. A) Gdy od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, ale tylko na żądanie właściciela lub zarządcy.
  2. B) Gdy od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 10 lat, nawet jeśli istnieje zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.
  3. C) Gdy od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat i nie stwierdzono zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 49f ust. 1, uproszczone postępowanie legalizacyjne wszczyna się, gdy od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. Warunkiem jest brak stwierdzenia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, gdyż w przypadku takiego zagrożenia organ nakazuje zabezpieczenie i usunięcie zagrożenia. Wariant mówiący o 10 latach jest błędny, bo dotyczy innego przepisu (art. 50 ust. 6). Wariant mówiący o żądaniu właściciela lub zarządcy jest błędny, gdyż żądanie takie dotyczy tylko obiektów, o których mowa w art. 103 ust. 2, a nie wszystkich przypadków.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 49f ust. 1 i 3

Kiedy organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych?

  1. A) Gdy roboty budowlane są wykonywane niezgodnie z projektem, co może być stwierdzone podczas kontroli i skutkować wstrzymaniem robót oraz nakazem doprowadzenia do zgodności z projektem.
  2. B) Gdy roboty budowlane są wykonywane bez wymaganego zgłoszenia, co stanowi naruszenie przepisów prawa budowlanego i może skutkować wstrzymaniem robót oraz nałożeniem kar.
  3. C) Gdy roboty budowlane są wykonywane pomimo wstrzymania ich postanowieniem, co oznacza kontynuowanie prac po doręczeniu decyzji o wstrzymaniu, co jest podstawą do nakazania rozbiórki części obiektu wykonanej po tym doręczeniu. poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, jeżeli roboty są wykonywane pomimo wstrzymania ich postanowieniem. Wykonywanie robót bez wymaganego zgłoszenia lub niezgodnie z projektem może być podstawą wstrzymania robót, ale nie jest przesłanką do nakazania rozbiórki na tej podstawie. Wariant c jest poprawny, ponieważ dotyczy sytuacji, gdy roboty są kontynuowane po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu, co stanowi bezpośrednie naruszenie tego postanowienia i uzasadnia nakaz rozbiórki części wykonanej po tym doręczeniu.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 50a pkt 2

Kiedy organ nadzoru budowlanego nie może wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego dla obiektu, którego budowę zakończono co najmniej 20 lat temu?

  1. A) Gdy obiekt znajduje się w złym stanie technicznym, co nie jest przewidziane jako przesłanka wyłączenia w przepisach.
  2. B) Gdy od zakończenia budowy upłynęło więcej niż 20 lat, co jest warunkiem wszczęcia postępowania, a nie przesłanką wyłączenia.
  3. C) Gdy termin 20 lat upłynął po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy, co stanowi przesłankę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania. poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z przepisem, nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jeżeli termin 20 lat upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy. Pozostałe odpowiedzi nie są przewidziane jako przesłanki wyłączenia. Błędne jest też stwierdzenie, że upływ dłuższego okresu uniemożliwia wszczęcie postępowania, gdyż wręcz przeciwnie - warunkiem jest upływ co najmniej 20 lat.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 49f ust. 5

Kiedy organ nadzoru budowlanego wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych w przypadku wykonywania ich bez wymaganego zgłoszenia?

  1. A) Zawsze, gdy roboty są wykonywane bez zgłoszenia, niezależnie od okoliczności.
  2. B) Gdy roboty są wykonywane bez zgłoszenia i jednocześnie stwarzają zagrożenie bezpieczeństwa.
  3. C) Gdy roboty są wykonywane bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu. poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 50 ust. 1 pkt 1 stanowi, że organ wstrzymuje roboty budowlane wykonywane bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia, a pkt 2 dotyczy sytuacji, gdy roboty mogą spowodować zagrożenie. Wstrzymanie jest obligatoryjne w przypadku braku zgłoszenia, nie jest uzależnione od dodatkowego warunku zagrożenia. Wariant mówiący, że wstrzymanie następuje zawsze, jest zbyt szeroki, bo nie uwzględnia wyjątków, np. gdy upłynął termin 10 lat (art. 50 ust. 6). Wariant z zagrożeniem jest błędny, gdyż zagrożenie to osobna przesłanka, a nie warunek konieczny dla braku zgłoszenia.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 50 ust. 1

Kiedy organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne?

  1. A) Gdy od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 5 lat
  2. B) Gdy od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat poprawna
  3. C) Gdy od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 10 lat
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 49f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, uproszczone postępowanie legalizacyjne wszczyna się, gdy od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. Termin 10 lat dotyczy innych przypadków, o których mowa w art. 50 ust. 6, a 5 lat nie występuje w przepisach jako warunek wszczęcia tego postępowania.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 49f ust. 1

Kiedy organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego?

  1. A) niezwłocznie po stwierdzeniu zmiany sposobu użytkowania bez zgłoszenia, nawet jeśli użytkowanie nie zostało wstrzymane
  2. B) po bezskutecznym upływie terminu na przedstawienie dokumentów lub dalszym użytkowaniu mimo wstrzymania, a także w razie zmiany sposobu użytkowania mimo sprzeciwu organu poprawna
  3. C) dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o wstrzymaniu użytkowania, gdy zobowiązany nie dopełnił obowiązku przedstawienia dokumentów
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 71a ust. 4 przewiduje, że organ nadzoru budowlanego nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, gdy zobowiązany nie wykonał w terminie obowiązku przedstawienia dokumentów, dalej użytkuje obiekt mimo wstrzymania, lub zmienił sposób użytkowania mimo sprzeciwu. Dystraktory opisują sytuacje, w których decyzja nie jest jeszcze wydawana.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 71a ust. 4

Kiedy organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej?

  1. A) Po stwierdzeniu braku nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych lub wykonaniu postanowienia o ich usunięciu, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. poprawna
  2. B) Po upływie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, gdy inwestor nie usunął nieprawidłowości.
  3. C) Po złożeniu przez inwestora wniosku o legalizację, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, jeśli wniosek spełnia wymogi formalne.
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 49 ust. 2a, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w przypadku stwierdzenia braku nieprawidłowości lub wykonania postanowienia o obowiązku usunięcia nieprawidłowości. Złożenie wniosku o legalizację jest warunkiem wszczęcia postępowania, ale nie powoduje automatycznego wydania postanowienia o opłacie. Upływ 30 dni od doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy to termin na złożenie wniosku, a nie podstawa do wydania postanowienia o opłacie.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 49 ust. 2a

Kiedy organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy, jeżeli obiekt budowlany jest w budowie bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę?

  1. A) Niezwłocznie po stwierdzeniu takiego faktu poprawna
  2. B) Po upływie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o samowoli
  3. C) Po upływie 14 dni od dnia wszczęcia postępowania
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia. Przepis nie przewiduje żadnego terminu na wydanie tego postanowienia, więc następuje to niezwłocznie po stwierdzeniu takiego faktu. Pozostałe odpowiedzi wprowadzają terminy, które nie wynikają z przepisów.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 48 ust. 1

Kiedy organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy?

  1. A) Gdy budowa jest prowadzona bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia poprawna
  2. B) Gdy roboty budowlane są wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia
  3. C) Gdy od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat i budowa została wykonana bez pozwolenia
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się w przypadkach określonych w art. 48 ust. 1, czyli gdy obiekt jest w budowie lub wybudowany bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu. Wariant dotyczący zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia odnosi się do wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2, a nie do wstrzymania budowy. Wariant dotyczący upływu 20 lat dotyczy uproszczonego postępowania legalizacyjnego z art. 49f ust. 1, a nie wstrzymania budowy.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 48 ust. 1

Kiedy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność, jeśli w terminie nie zostanie wydana decyzja?

  1. A) Po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. poprawna
  2. B) Po upływie 60 dni od dnia wydania postanowienia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.
  3. C) Po upływie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 50 ust. 4, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. Wariant z 30 dniami odnosi się do terminu na przedstawienie inwentaryzacji lub ekspertyz (art. 50 ust. 3), a wariant z 60 dniami od dnia wydania nie jest zgodny z przepisem, który liczy termin od doręczenia.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 50 ust. 4

Kto kieruje Państwową Inspekcją Sanitarną?

  1. A) minister właściwy do spraw zdrowia
  2. B) Główny Inspektor Sanitarny poprawna
  3. C) wojewoda
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 7 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, że Państwową Inspekcją Sanitarną kieruje Główny Inspektor Sanitarny jako centralny organ administracji rządowej. Minister właściwy do spraw zdrowia sprawuje nadzór nad tą inspekcją, ale nią nie kieruje. Wojewoda nie pełni funkcji kierowniczych w strukturze Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Podstawa prawna: ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 2024 poz. 416), art. 7 ust. 2

Kto kieruje Państwową Inspekcją Sanitarną?

  1. A) Główny Inspektor Sanitarny poprawna
  2. B) wojewódzki inspektor sanitarny
  3. C) minister właściwy do spraw zdrowia
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, kieruje nią Główny Inspektor Sanitarny jako centralny organ administracji rządowej. Minister właściwy do spraw zdrowia sprawuje nadzór, ale nie kieruje bezpośrednio, a wojewódzki inspektor sanitarny jest organem terenowym.

Podstawa prawna: ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 2024 poz. 416), art. 7 ust. 2

Kto kieruje Państwową Inspekcją Sanitarną?

  1. A) Minister Zdrowia, jako naczelny organ administracji rządowej, powołany do kierowania Państwową Inspekcją Sanitarną
  2. B) Prezes Rady Ministrów, jako zwierzchnik administracji rządowej, powołany do kierowania Państwową Inspekcją Sanitarną
  3. C) Główny Inspektor Sanitarny, jako centralny organ administracji rządowej, powołany do kierowania Państwową Inspekcją Sanitarną poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Państwową Inspekcją Sanitarną kieruje Główny Inspektor Sanitarny jako centralny organ administracji rządowej. Minister Zdrowia sprawuje nadzór nad tą inspekcją, ale nią nie kieruje, a Prezes Rady Ministrów nie jest w tym zakresie właściwy.

Podstawa prawna: ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 2024 poz. 416), art. 7 ust. 2

Kto ponosi koszty ekspertyz zleconych przez organ nadzoru budowlanego, gdy osoba zobowiązana nie dostarczyła ich w terminie?

  1. A) osoba zobowiązana do ich dostarczenia, która nie wywiązała się z obowiązku w terminie poprawna
  2. B) organ nadzoru budowlanego, który zlecił wykonanie ekspertyz w trybie art. 81c ust. 4
  3. C) Skarb Państwa, jako podmiot reprezentujący interes publiczny w postępowaniu
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 81c ust. 4, w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo dostarczenia ocen lub ekspertyz niedostatecznie wyjaśniających sprawę, organ może zlecić ich wykonanie na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Dystraktory wskazują na podmioty, które nie ponoszą tych kosztów.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 81c ust. 4

Kto ponosi koszty ocen technicznych lub ekspertyz, gdy organ nadzoru budowlanego nałoży obowiązek ich dostarczenia?

  1. A) Organ nadzoru budowlanego, który prowadzi postępowanie i zleca wykonanie ocen lub ekspertyz w ramach swoich ustawowych kompetencji
  2. B) Skarb Państwa, który reprezentuje interesy publiczne i zapewnia finansowanie działań organów administracji
  3. C) Osoba zobowiązana do ich dostarczenia, która jest stroną postępowania i na którą nałożono obowiązek przedłożenia tych dokumentów poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 81c ust. 2, koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Organ nadzoru budowlanego może zlecić ich wykonanie na koszt tej osoby, ale nie ponosi tych kosztów. Skarb Państwa nie jest w tym przepisie wskazany jako podmiot ponoszący koszty.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 81c ust. 2

Kto ponosi koszty ocen technicznych lub ekspertyz, gdy organ nadzoru budowlanego nałoży obowiązek ich dostarczenia w związku z wątpliwościami co do jakości wyrobów lub stanu technicznego obiektu?

  1. A) organ nadzoru budowlanego
  2. B) osoba zobowiązana do ich dostarczenia poprawna
  3. C) właściciel obiektu, jeśli jest inny niż zobowiązany
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Organ nadzoru budowlanego nie ponosi tych kosztów, a właściciel obiektu ponosi je tylko wtedy, gdy jest osobą zobowiązaną.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 81c ust. 2

Kto ponosi koszty ocen technicznych lub ekspertyz, które organ nadzoru budowlanego zlecił po niedostarczeniu ich w terminie przez zobowiązanego?

  1. A) właściciel obiektu budowlanego, którego dotyczą oceny lub ekspertyzy
  2. B) organ nadzoru budowlanego, który zlecił wykonanie ocen lub ekspertyz
  3. C) osoba zobowiązana do ich dostarczenia, która nie wywiązała się z obowiązku w terminie poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo dostarczenia ocen lub ekspertyz niedostatecznie wyjaśniających sprawę, organ może zlecić ich wykonanie na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Zatem koszty ponosi ta osoba, a nie organ czy właściciel obiektu. Warianty błędne wskazują podmioty, które nie są obciążone kosztami w tej sytuacji.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 81c ust. 4

Kto ponosi koszty postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec pracownika Państwowej Inspekcji Pracy?

  1. A) Skarb Państwa, jako reprezentant interesu publicznego, ponosi koszty postępowania dyscyplinarnego
  2. B) Obwiniony pracownik, jako strona postępowania, ponosi koszty postępowania dyscyplinarnego
  3. C) Państwowa Inspekcja Pracy, jako pracodawca, ponosi koszty postępowania dyscyplinarnego poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, koszty postępowania dyscyplinarnego ponosi Państwowa Inspekcja Pracy. Obwiniony pracownik nie ponosi tych kosztów, a Skarb Państwa nie jest w tym przypadku podmiotem zobowiązanym, ponieważ PIP jest odrębną jednostką. Warianty błędne wskazują podmioty, które nie są zobowiązane do ponoszenia tych kosztów na mocy wskazanego przepisu.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. 2024 poz. 1712), art. 73 ust. 4

Kto ponosi odpowiedzialność za zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu i zorganizowanie budowy zgodnie z projektem?

  1. A) Projektant opracowuje projekt budowlany i sprawuje nadzór autorski, ale nie odpowiada za wytyczenie geodezyjne ani za organizację budowy.
  2. B) Kierownik budowy zapewnia geodezyjne wytyczenie obiektu i organizuje budowę zgodnie z projektem lub pozwoleniem na budowę. poprawna
  3. C) Inwestor zapewnia finansowanie i nadzoruje całość inwestycji, ale nie odpowiada za geodezyjne wytyczenie obiektu ani za organizację budowy.
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 22 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu oraz zorganizowanie budowy i kierowanie nią w sposób zgodny z projektem lub pozwoleniem na budowę. Inwestor nie ma takich obowiązków - jego rola jest określona w innych przepisach, a projektant odpowiada za projekt, nie za organizację budowy.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 22 pkt 3

Kto sprawuje nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy?

  1. A) Rada Ochrony Pracy poprawna
  2. B) Prezes Rady Ministrów
  3. C) Minister właściwy do spraw pracy
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowa Inspekcja Pracy podlega Sejmowi, a nadzór nad nią w zakresie określonym w ustawie sprawuje Rada Ochrony Pracy. Prezes Rady Ministrów nie sprawuje nadzoru nad tą inspekcją, a minister właściwy do spraw pracy nie jest wymieniony jako organ nadzoru.

Podstawa prawna: ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. 2024 poz. 1712), art. 2

Kto wykonuje zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w stosunku do żołnierzy służby czynnej poza terenem jednostek wojskowych?

  1. A) Główny Inspektorat Sanitarny
  2. B) Państwowa Inspekcja Sanitarna
  3. C) Wojskowa Inspekcja Sanitarna poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wojskowa Inspekcja Sanitarna wykonuje zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej również poza terenem jednostek wojskowych w stosunku do żołnierzy służby czynnej. Pozostałe podmioty nie są do tego uprawnione w tym zakresie.

Podstawa prawna: ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 2024 poz. 416), art. 22a ust. 2 pkt 1

Które zdarzenie nie jest katastrofą budowlaną?

  1. A) Gwałtowne zniszczenie konstrukcyjnych elementów rusztowań, które uniemożliwia ich dalsze użytkowanie
  2. B) Zniszczenie części obiektu budowlanego, które powoduje utratę stateczności konstrukcji
  3. C) Uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do naprawy lub wymiany poprawna
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 73 ust. 2, nie jest katastrofą budowlaną uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do naprawy lub wymiany. Gwałtowne zniszczenie konstrukcyjnych elementów rusztowań oraz zniszczenie części obiektu budowlanego mieszczą się w definicji katastrofy budowlanej (art. 73 ust. 1).

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 73 ust. 2

Które zdarzenie nie jest katastrofą budowlaną?

  1. A) zniszczenie ścianki szczelnej, które prowadzi do niekontrolowanego napływu wody do wykopu
  2. B) uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt, nadającego się do naprawy, które nie zagraża bezpieczeństwu ludzi ani mienia poprawna
  3. C) gwałtowne zniszczenie konstrukcyjnych elementów rusztowań, które powoduje utratę stateczności całej konstrukcji
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 73 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nie jest katastrofą budowlaną uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do naprawy lub wymiany. Gwałtowne zniszczenie elementów rusztowań i ścianek szczelnych jest wprost wymienione w art. 73 ust. 1 jako katastrofa budowlana. Wariant b jest poprawny, ponieważ uszkodzenie elementu wbudowanego, nadającego się do naprawy, nie spełnia definicji katastrofy budowlanej, która wymaga gwałtownego zniszczenia lub uszkodzenia zagrażającego bezpieczeństwu.

Podstawa prawna: ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), art. 73 ust. 2

Który organ jest centralnym organem administracji rządowej kierującym Państwową Inspekcją Sanitarną?

  1. A) Minister właściwy do spraw zdrowia
  2. B) Główny Inspektor Sanitarny poprawna
  3. C) Wojewódzki inspektor sanitarny
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Główny Inspektor Sanitarny jest centralnym organem administracji rządowej kierującym Państwową Inspekcją Sanitarną. Minister właściwy do spraw zdrowia sprawuje nadzór nad tą inspekcją, ale nie jest jej organem kierującym, a wojewódzki inspektor sanitarny jest organem terenowym, nie centralnym.

Podstawa prawna: ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 2024 poz. 416), art. 7 ust. 2

Który organ jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od orzeczenia komisji dyscyplinarnej w Państwowej Inspekcji Pracy?

  1. A) Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna, działająca przy Głównym Inspektorze Pracy, powoływana na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprawna
  2. B) Rada Ochrony Pracy, która na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy pełni funkcję organu odwoławczego w sprawach dyscyplinarnych
  3. C) Główny Inspektor Pracy, który na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy rozpatruje odwołania od orzeczeń komisji dyscyplinarnych
Budowiusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 85 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy stanowi, że od orzeczenia komisji dyscyplinarnej służy odwołanie do Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej. Główny Inspektor Pracy nie rozpatruje odwołań, a Rada Ochrony Pracy sprawuje nadzór nad PIP, ale nie jest organem odwoławczym w sprawach dyscyplinarnych. Warianty błędne zostały rozbudowane o szczegóły dotyczące podstawy prawnej i roli organów, aby nie wyróżniały się długością od wariantu poprawnego.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. 2024 poz. 1712), art. 85 ust. 1

Wróć do spisu dziedzin albo sprawdź się na czas w teście z tej dziedziny.